Rechten voor de natuur in Gouda
De gemeente Gouda heeft als eerste Nederlandse gemeente vastgelegd dat de belangen van natuur en dieren standaard worden meegewogen in inwonersparticipatie, zodat bij ruimtelijke besluiten een vertegenwoordiger kan deelnemen namens natuurbelangen.
De gemeente Gouda heeft als eerste Nederlandse gemeente vastgelegd dat de belangen van natuur en dieren standaard worden meegewogen in inwonersparticipatie, zodat bij ruimtelijke besluiten een vertegenwoordiger kan deelnemen namens natuurbelangen.
Partij van de Dieren Gouda
Natuur krijgt plek aan tafel
Op 5 november 2025 nam de gemeenteraad van Gouda een besluit op initiatief van de Partij voor de Dieren om voortaan de belangen van natuur en dieren expliciet mee te nemen in participatietrajecten bij gemeentelijke besluitvorming. Dit staat beschreven als een landelijke primeur: Gouda is de eerste gemeente in Nederland die dit principe in de participatieverordening vastlegt.
Natuurbelangen vastgelegd in participatie
Het initiatief heeft bewerkstelligt dat bij elk participatieproces van de gemeente Gouda wordt beoordeeld of natuurbelangen relevant zijn.
Als dat zo is, wordt een expert of vertegenwoordiger betrokken die namens de natuur kan meedenken en meepraten.
Dit moet zorgen dat ecologische waarden al in een vroeg stadium worden meegenomen, waardoor achteraf dure aanpassingen of schade worden voorkomen.
De natuur en dieren krijgen zo een ’plek aan tafel’ in ruimtelijke en andere participatieprocessen.
Het gaat hierbij nadrukkelijk niet alleen over groene gebieden maar over alle beslissingen waar natuur of dieren geraakt worden, zoals bij bouwprojecten, herinrichtingen en stedelijke ingrepen.
Alle natuur binnen de gemeente
Het initiatief richt zich niet op één afzonderlijk natuurgebied, maar op de natuur binnen de gemeente Gouda als totaal. Dat omvat:
- Stadsnatuur: parken, bomenrijen, groene singels, waterpartijen en plantengroei in stedelijk gebied.
- Ecologische verbindingen: groenstructuren die dierenroutes en biodiversiteit ondersteunen.
- Buurtgroen: kleine groene ruimtes in woonwijken, grasvelden en singels.
Deze natuur binnen de grenzen van Gouda draagt bij aan biodiversiteit, ecosysteemdiensten, zoals luchtzuivering, waterinfiltratie en klimaatadaptatie. Daarnaast draagt het bij aan de welzijn van inwoners via recreatie, rust en natuurbeleving.
Door natuur expliciet te betrekken, wil het initiatief zorgen dat beslissingen over stad en ruimte ook kwaliteit voor niet-menselijke levensvormen respecteren.
“Gouda laat zien dat democratie verder kan gaan dan alleen de menselijke stem. Dat is niet alleen vernieuwend, maar broodnodig in een tijd waarin de staat van natuur hard achteruit gaat.” — Fractievoorzitter Wouter Kraidy, Partij voor de Dieren, over het besluit om natuur een stem te geven in participatie.
Extra bescherming nodig
Initiatiefnemers signaleren dat bij gemeentelijke besluitvorming de belangen van natuur en dieren vaak achteraan komen. Het participatiebeleid betrok eerst alleen mensen; niet-menselijke belangen werden nauwelijks of laat meegenomen. Door dit principe in de participatieverordening op te nemen, wil Gouda dit structureel veranderen.
Volgens de Partij voor de Dieren is dit nodig omdat:
- De staat van de natuur achteruitgaat en extra bescherming vereist.
- Groene en ecologische belangen vaak te laat worden betrokken, wat leidt tot conflicten en dure aanpassingen achteraf.
Dit initiatief een voorbeeldfunctie heeft voor andere gemeenten.
Natuur krijgt vaste plek in participatie!
De gemeenteraad heeft op 5 november 2025 besloten het principe van natuurbelangen in participatie vast te leggen.
De nieuwe bepaling maakt deel uit van de participatieverordening van Gouda en is daarmee officieel beleid van de gemeente.
Het initiatief is hiermee in praktijk gebracht en geldt als een eerste stap richting structurele participatie van niet-menselijke belangen.
“Je kunt het zien als een soort vertaler voor de natuur — iemand die de stem vertaalt van wezens die zelf niet kunnen spreken, maar die wel geraakt worden door besluiten die wij nemen.” — Wedergave van de inzet en motivatie achter het initiatief van de Partij voor de Dieren Gouda.
Tijdlijn
In Nederland groeit de beweging voor Rechten van de Natuur: van lokale initiatieven en educatie tot politieke toezeggingen en beleid. Wij ondersteunen en versterken deze ontwikkeling.
De gemeenteraad van Gouda stemt in met het voorstel om natuur en dieren een stem te geven in participatietrajecten en neemt dit op in de participatieverordening.
Regionale media berichten dat Gouda als eerste gemeente in Nederland natuur een vaste plek in participatiebeleid geeft.
Laatste nieuws
Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van Rechten van de Natuur in Nederland en daarbuiten. En ontdek hoe jij kunt meedoen.
