In jouw gemeente kun je Rechten van de Natuur opnemen in vergunningen, gebiedsontwikkeling en de Omgevingsvisie, omdat jij over de inrichting van de leefomgeving beslist.
Neem de intrinsieke waarde van natuur op in visie en beleid
De Omgevingswet biedt ruimte om natuur als rechtssubject te erkennen in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Dat maakt de belangen van natuur structureel onderdeel van besluiten.
Start een gemeentelijke Natuurraad
Met een Natuurraad kunnen burgers, ecologen en experts namens de natuur adviseren en toetsen. Dit kan via bestaande wetgeving en versterkt de kwaliteit van besluitvorming.
Erken Rechten van de Natuur via een verordening
Een gemeentelijke verordening kan begrippen als 'recht op herstel', 'geen netto verlies' of 'voorzorgsbeginsel' vastleggen. Dat maakt beleid concreet en toetsbaar.
Introduceer 'voogden' of een vaste 'stoel voor natuur' in participatieprocessen
Gebruik een structurele plek voor vertegenwoordiging van natuur in gebiedsprocessen, vergunningen en projectgroepen.
Werk aan lokale pilots
Begin klein: een rivier, stadspark, wijkpark of beek waar natuur als rechtssubject wordt meegenomen in besluiten.
Handige documenten
DownloadAls provincie kun je Rechten van de Natuur integreren in natuurbeheer, grondwaterbeleid en gebiedsprogramma's, omdat jij verantwoordelijk bent voor het grotere landschaps- en waterbeheer.
Integreer natuurbelangen in provinciale programma's
Neem Rechten van de Natuur op in natuurbeheerplannen, waterprogramma's, landbouwtransitie en ruimtelijke strategieën.
Erken gebieden via handvest of verklaring
Provincies kunnen rechten van rivieren, veengebieden of landschappen formeel erkennen. Dit hoeft niet te wachten op landelijke wetgeving.
Werk met gebiedscoalities
Samen met gemeenten, waterschappen en bewoners kun je gebieden aanwijzen als rechtssubject via convenanten, pilots of bestuursafspraken.
Gebruik consultatie actief
Provincies organiseren veel overlegmomenten. Door de belangen van natuur expliciet te agenderen, zet je een nieuwe norm.
Start een provinciale adviesrol voor natuurvertegenwoordigers
Een vaste plek in adviescommissies of in de planvorming geeft natuur een structurele stem.
Handige documenten
Download de documentenBinnen het waterschap kun je Rechten van de Natuur toepassen in peilbesluiten, waterkwaliteit en beek- en oeverbeheer, omdat jij het water- en ecosysteembeheer uitvoert.
Neem rivier- en beekrechten op in beleidskaders
Verwijs in kaders en beleid naar rechten zoals het recht om vrij te stromen, het recht op herstel, op waterkwaliteit en op inheemse biodiversiteit.
Benut inspraak in peilbesluiten en beheerplannen
Zorg dat natuurbelangen standaard worden meegenomen bij elke herziening van waterbeheer, door gebruik te maken van inspraakmogelijkheden.
Introduceer een ecologisch toetsingskader
Toets plannen en besluiten op herstelpotentie, de impact op biodiversiteit en de langetermijngezondheid van het water.
Werk met voogdij of vertegenwoordiging
Stel natuurlijke of juridische vertegenwoordigers aan die bij besluiten kunnen spreken namens het waterlichaam zelf.
Handige documenten
Download de documentenOp rijksniveau kun je Rechten van de Natuur verankeren in klimaat-, natuur- en waterwetgeving, omdat jij het juridische en beleidsmatige kader voor heel Nederland bepaalt.
Verken hoe Rechten van de Natuur kunnen worden verankerd in wetgeving
Van consultaties tot beleidsnota's: elk nieuw wetsvoorstel kan natuur een duidelijker positie geven.
Werk met consultaties en rondetafels
Bij publieke consultaties kunnen departementen expliciet vragen hoe natuur eerder en steviger kan worden vertegenwoordigd.
Ondersteun pilots van gemeenten en provincies
Door pilots zichtbaar te maken en te legitimeren ontstaat er een landelijk leereffect.
Neem natuur op in toetsingskaders
Bij nieuwe wetten kunnen criteria worden toegevoegd die natuurbelangen structureel en preventief meewegen.
Werk toe naar grondwettelijke erkenning
De grondwet bepaalt onze basisnormen. Dat is uiteindelijk de plek voor erkenning van natuur als rechtssubject.