Rechten van de Natuur in Meijendel & Berkheide
Het initiatief Rechten van de Natuur in Meijendel & Berkheide onderzoekt of het Natura 2000-duingebied Meijendel & Berkheide juridische rechten kan krijgen, zodat de natuur een eigen stem in beleidsbeslissingen krijgt en beter beschermd kan worden tegen externe druk zoals stikstof, klimaatverandering en vervuiling.
Het initiatief Rechten van de Natuur in Meijendel & Berkheide onderzoekt of het Natura 2000-duingebied Meijendel & Berkheide juridische rechten kan krijgen, zodat de natuur een eigen stem in beleidsbeslissingen krijgt en beter beschermd kan worden tegen externe druk zoals stikstof, klimaatverandering en vervuiling.
Hart voor Meijendel & Lab Toekomstige Generaties
Hart voor Meijendel
Kwestie Rechten van de Natuur in Meijendel & Berkheide is een initiatief waarbij de belangen van het duingebied Meijendel & Berkheide (Zuid-Holland) centraal staan. Het is geen klassiek politiek voorstel, maar een onderzoeksvraagstelling, ingediend bij het Lab Toekomstige Generaties door Stichting Hart voor Meijendel, over hoe de natuur zelf juridische rechtspositie kan krijgen. Het initiatief maakt deel uit van de Nederlandse beweging voor Rechten van de Natuur: een brede maatschappelijke discussie over het erkennen van natuur als een juridisch subject met eigen belangen.
Een verkennend onderzoek
De initiatiefnemers, in dit geval Stichting Hart voor Meijendel en het Lab Toekomstige Generaties, willen onderzoeken of het mogelijk is om het Natura 2000-gebied Meijendel & Berkheide een eigen juridische stem en rechten te geven.
Wanneer het gebied een eigen juridische stem een rechten heeft dan kan het:
- Mee spreken in besluitvorming over haar toekomst.
- Meer bescherming krijgen tegen externe druk zoals stikstof, vervuiling en klimaatverandering.
- Betere juridische positie krijgen in beleid, toezicht en handhaving.
Het is geen direct juridisch voorstel dat al is aangenomen, maar een verkennende kwestie met als doel een paradigmaverschuiving in bescherming en beheer van natuurgebieden.
Natuurgebied Meijendel & Berkheide
Meijendel & Berkheide is een Natura 2000-gebied langs de Zuid-Hollandse kust tussen Den Haag, Wassenaar en Katwijk. Het gebied hoort bij het Nationaal Park Hollandse Duinen en bestaat uit:
- Brede duinstroken en kalkrijke duinlandschappen
- Paraboolduinen en vochtige duinvalleien
- Bostypen en duinheide-vegetaties
- Waterlopen, valleien en open duingebieden
Het natuurgebied draagt met haar biodiversiteit, ecologische functies en bijdrage aan recreatie, rust en drinkwater ontzettend veel bij aan mens en natuur.
Het gebied staat echter ecologisch onder druk, onder meer door verzuring, stikstofdepositie en veranderingen in grondwater en vegetatiestructuur.
Bestaande bescherming niet altijd voldoende
Hoewel Meijendel & Berkheide formeel beschermd is als Natura 2000-gebied, blijkt uit analyses dat de bestaande beschermings- en beheersmaatregelen niet altijd voldoende zijn om natuur, biodiversiteit en rust te behouden of te herstellen. Externe stressfactoren zoals klimaatverandering, stikstofuitstoot en vervuiling blijven grote uitdagingen.
Stichting Hart voor Meijendel stelt dat de natuur, ondanks wettelijke bescherming, nog te vaak wordt opgeofferd aan sociale, politieke of economische belangen, en dat de natuur niet voldoende gehoord wordt binnen het huidige systeem van natuurbescherming.
Daarom is de vraag gesteld of de natuur zelf juridische rechten kan krijgen, zodat ze als belanghebbende kan optreden bij beslissingen over beheer, handhaving en herstel.
Onderzoek afgerond
Op 19 juni 2024 is een rapport en uitspraak verschenen over deze kwestie, waarin de juridische en bestuurlijke mogelijkheden zijn verkend en aanbevelingen zijn gedaan voor verder onderzoek.
Het betreft een verkennende uitspraak van het Lab Toekomstige Generaties.
Tot op heden is er geen formeel juridisch besluit genomen om Meijendel & Berkheide als rechtspersoon te erkennen; wel is het onderwerp door betrokkenen onderzocht en beargumenteerd als mogelijke nieuwe weg voor natuurbescherming.
“Ook natuur die wettelijk beschermd is, wordt nog te vaak opgeofferd aan andere belangen. Door natuur rechten te geven, kan zij zelf partij worden in besluiten die haar raken.” — Stichting Hart voor Meijendel, geciteerd in berichtgeving over de kwestie Meijendel & Berkheide Bron: WassenAarders.nl, 11 oktober 2024
Tijdlijn
In Nederland groeit de beweging voor Rechten van de Natuur: van lokale initiatieven en educatie tot politieke toezeggingen en beleid. Wij ondersteunen en versterken deze ontwikkeling.
Publicatie van de Uitspraak in de Kwestie Meijendel & Berkheide door het Lab Toekomstige Generaties op verzoek van Stichting Hart voor Meijendel, waarin de mogelijkheden van rechten voor de natuur zijn onderzocht.
Publieke berichtgeving over de oproep voor juridische rechten voor Meijendel & Berkheide, met verwijzing naar de noodzaak van paradigmaverschuiving in natuurbescherming.
Laatste nieuws
Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van Rechten van de Natuur in Nederland en daarbuiten. En ontdek hoe jij kunt meedoen.
