Erken gebieden via handvest of verklaring

Wie

Het initiatief voor een gebiedshandvest of verklaring kan liggen bij Gedeputeerde Staten, soms op verzoek van Provinciale Staten of op basis van signalen uit een gebied. Beleidsmedewerkers natuur, water en landschap werken mee aan de inhoud. Gebiedspartners zoals gemeenten, waterschappen, terreinbeheerders en maatschappelijke organisaties kunnen worden betrokken als mede ondertekenaars.

Wat

Met een handvest of verklaring erken je expliciet de rechten of bijzondere positie van een gebied, bijvoorbeeld een rivier, veengebied, duingebied of overgangszone. In die verklaring beschrijf je welke waarden en rechten het gebied heeft, zoals recht op schoon water, rust, ruimte voor natuurlijke dynamiek of herstel na aantasting. Je legt ook vast hoe deze rechten worden meegewogen bij besluiten over het gebied, wie het gebied mede vertegenwoordigt in overleg en op welke manier wordt gevolgd of afspraken worden nageleefd. Deze erkenning kan vervolgens ook praktisch met andere partijen (als gemeenten en waterschappen) worden uitgewerkt. Bijvoorbeeld via een gemeenschappelijke regeling.

Waar

Een handvest kan worden vastgelegd in een afzonderlijk besluit van Gedeputeerde Staten en, waar nodig, bekrachtigd door Provinciale Staten. Het document kan worden opgenomen als bijlage bij een gebiedsprogramma of in afspraken met partners. Op de provinciale website en in communicatie over het gebied kun je het handvest gebruiken om uit te leggen welke status het gebied heeft en welke afspraken er gelden.

Waarom

Een handvest maakt zichtbaar wat de provincie onder Rechten van de Natuur verstaat in een concreet gebied. Het geeft richting aan beheer, inrichting, vergunningverlening en investeringen. Voor partners en inwoners wordt duidelijk waar de provincie voor staat en welke grenzen er zijn. Daarnaast kan een handvest dienen als voorbeeld voor andere gebieden, binnen en buiten de provincie.

Wanneer

Een handvest is vooral passend bij de start of herijking van een gebiedsprogramma, wanneer er grote druk op een gebied staat of wanneer er juist brede betrokkenheid is en de provincie die wil erkennen. Ook bij situaties waarin bestaande instrumenten onvoldoende houvast bieden om natuur echt centraal te stellen, kan een handvest een volgende stap zijn.