Introduceer 'voogden' of een vaste 'stoel voor natuur' in participatieprocessen

Wie

Projectleiders, procesbegeleiders, participatieadviseurs en beleidsmedewerkers leefomgeving hebben een rol bij het ontwerp van participatieprocessen. Daarnaast kunnen ecologen, leden van een Natuurraad of andere deskundigen optreden als natuurvertegenwoordiger.

Wat

Bij een vaste stoel voor natuur leg je in participatieplannen vast dat natuur structureel aan tafel is bij belangrijke gesprekken. Dit kan de vorm hebben van een specifieke rol in een klankbordgroep, een deskundige die als vaste deelnemer meedenkt, of een vertegenwoordiger die extra wordt geraadpleegd bij gevoelige onderwerpen. Het kan ook via aanpassing van de regels voor participatie, zoals in 2025 in Gouda werd gedaan. Daar is de 'natuurbelanghebbende' toegevoegd. In draaiboeken beschrijf je hoe en wanneer deze rol wordt ingezet, en hoe input van natuurvertegenwoordigers wordt verwerkt.

Waar

In gemeentelijke participatiekaders, in projectplannen voor gebiedsontwikkeling, herinrichting of mobiliteitsprojecten en in de verslagen van participatiebijeenkomsten.

Waarom

In veel participatieprocessen komen vooral menselijke belangen naar voren: mobiliteit, veiligheid, woningbouw, recreatie. Door natuur structureel aan tafel te zetten, wordt het ecologisch perspectief zichtbaar gemaakt op momenten waarop het ertoe doet. Dat maakt participatie rijker en helpt om keuzes evenwichtiger te onderbouwen.

Wanneer

Bij de start van nieuwe participatietrajecten, wanneer participatiebeleid wordt herzien of wanneer eerdere trajecten aantonen dat natuur onvoldoende vertegenwoordigd was. Ook bij complexe projecten met grote impact op natuur is dit een logisch moment.