Werk toe naar grondwettelijke erkenning

Wie

Ministeries die gaan over staatsrecht en grondrechten, zoals Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken, spelen hier een hoofdrol. Staatsrechtelijke commissies, adviesraden, wetenschappers en uiteindelijk de Tweede en Eerste Kamer zijn betrokken bij verkenning en besluitvorming.

Wat

Toewerken naar grondwettelijke erkenning betekent dat je onderzoekt of en hoe natuur of Rechten van de Natuur een plaats kunnen krijgen in de Grondwet. Dat vraagt om juridische en staatsrechtelijke analyse, maar ook om maatschappelijke dialoog. Je kunt scenario's uitwerken waarin bijvoorbeeld de zorg voor natuur als basisprincipe wordt vastgelegd, of waarin ecosystemen specifieke erkenning krijgen. Je onderzoekt gevolgen voor bestaande wetgeving, voor de rol van de rechter en voor de verhouding tussen generaties.

Waar

Dit gebeurt in verkenningsstudies, adviesrapporten, kabinetsreacties, Kamerbrieven en in de stukken van staatsrechtelijke commissies. Debatten in de Kamer over grondrechten, duurzaamheid en intergenerationele rechtvaardigheid zijn natuurlijke momenten om Rechten van de Natuur in te brengen.

Waarom

De Grondwet bepaalt de basisnormen van de samenleving. Een expliciete erkenning van natuur of Rechten van de Natuur kan richting geven aan alle onderliggende wetten en beleid. Het is een sterk signaal naar toekomstige generaties en naar internationale partners dat Nederland natuur niet alleen als zaak van beleid ziet, maar als fundamenteel onderdeel van de rechtsorde.

Wanneer

Dit is aan de orde bij brede herzieningen van de Grondwet, bij discussies over nieuwe grondrechten of bij politieke en maatschappelijke druk om de relatie tussen mens en natuur opnieuw te doordenken. Internationale ontwikkelingen en de praktijk van rechten voor rivieren, bossen of andere ecosystemen in andere landen kunnen hier een extra impuls aan geven.