Verken hoe Rechten van de Natuur kunnen worden verankerd in wetgeving

Wie

Beleidsmedewerkers en juristen bij ministeries werken aan wetsvoorstellen en aanpassingen van bestaande wetten. Directies wetgeving en beleidsdirecties stemmen inhoud en juridische vorm af. Ministers en staatssecretarissen dienen voorstellen in bij de Tweede Kamer.

Wat

Verkennen hoe Rechten van de Natuur in wetgeving kunnen worden verankerd betekent dat je systematisch bekijkt waar in bestaande en nieuwe wetten ruimte is om natuur een eigen positie te geven. Daarbij; er liggen initiatiefvoorstellen voor de Rechten van de Waddenzee (D66) en voor aanpassing de Grondwet (PvdD). Laat je inspireren en vul aan. Benoem wat er in andere landen gebeurt (Mar Menor in Spanje en de natuur rechtspersonen in Nieuw Zeeland) en laat je inspireren op wat daar werkt. Je kunt onderzoeken of begrippen als ecosysteem, draagkracht, herstelrecht of natuur als rechtssubject een plaats kunnen krijgen. Ook kun je zorgplichten voor de overheid ten aanzien van ecosystemen formuleren. Dit vraagt om juridische verkenningen, vergelijkende analyses met andere landen en het uitwerken van mogelijke scenario's.

Waar

Dit gebeurt in conceptwetten, memorie van toelichting, beleidsnota's, verkenningsstudies en interne departementale notities. Interdepartementale werkgroepen en overlegstructuren rond natuur, water, klimaat en ruimtelijke ordening zijn belangrijke plekken om Rechten van de Natuur aan de orde te stellen.

Waarom

Wetgeving bepaalt uiteindelijk hoe stevig natuur in het recht is verankerd. Door Rechten van de Natuur in wetgeving te verkennen en stapsgewijs in te voeren, maak je bescherming minder afhankelijk van politieke aandacht op de korte termijn. Je legt een fundament dat richting geeft aan beleid en uitvoeringspraktijk op alle bestuurslagen.

Wanneer

Dit speelt bij herziening van bestaande wetten voor natuur, water, landbouw, klimaat en omgevingsrecht, bij nieuwe wetgevingstrajecten die raken aan de leefomgeving, en bij brede staatsrechtelijke of grondrechtelijke discussies. Ook signalen uit de praktijk, zoals rechtszaken of internationale ontwikkelingen, kunnen aanleiding zijn om deze verkenning te starten.