Stem van de IJssel Rechten van de Natuur

Stem van de IJssel

Stem van de IJssel is een initiatief dat onderzoekt hoe de rivier een eigen stem kan krijgen in besluitvorming, geïnspireerd door het gedachtegoed van Rechten van de Natuur.

Onze IJssel (Wim Eikelboom en Jan Barwegen)

Onze IJssel (Wim Eikelboom en Jan Barwegen)

Website

Een levend systeem met eigen belangen

Het initiatief Stem van de IJssel komt voort uit het netwerk Onze IJssel, een samenwerkingsverband van bewoners, maatschappelijke organisaties, makers en professionals die zich inzetten voor de toekomst van de rivier de IJssel. Binnen dit initiatief wordt verkend hoe de IJssel niet alleen object van beleid is, maar ook als levend systeem met eigen belangen kan worden meegenomen.

Wat

Het gesprek openen

Stem van de IJssel richt zich op het ontwikkelen van een nieuwe manier van luisteren naar en spreken namens de rivier.

Het initiatief wil ruimte maken voor het perspectief van de rivier zelf in maatschappelijke en bestuurlijke processen. Daarnaast willen ze onderzoeken hoe een vertegenwoordiging of 'stem' van de IJssel vorm kan krijgen.

Ze willen bijdragen aan bewustwording over de intrinsieke waarde van de rivier en het gesprek openen over Rechten van de Natuur als aanvullend kader naast bestaand water- en natuurbeleid.

Waar

Enorme bijdrage

De IJssel is een grote Nederlandse rivier die vanuit de Rijn bij Arnhem noordwaarts stroomt richting het IJsselmeer. De rivier vormt een dynamisch landschap van uiterwaarden, dijken, nevengeulen en oeverzones.

De IJssel draagt ontzettend veel bij aan de natuur en mens:

  • Ecologie: leefgebied voor vissen, vogels, planten en andere soorten die afhankelijk zijn van rivierdynamiek.
  • Waterveiligheid: belangrijke rol in afvoer en overstromingsbeheer.
  • Landschap en cultuur: de IJssel is bepalend voor het landschap en de identiteit van steden en dorpen langs de rivier.
  • Recreatie en beleving: wandelen, varen en natuurbeleving langs uiterwaarden en oevers.

Tegelijkertijd staat de rivier onder druk door ingrepen voor waterveiligheid, ruimtelijke ontwikkeling, scheepvaart en klimaatverandering.

Waarom

Het is een levend ecosysteem

Volgens de initiatiefnemers wordt bij besluiten over rivieren vooral gekeken naar veiligheid, economie en gebruik, terwijl de rivier zelf geen stem heeft. De IJssel wordt daarmee vaak benaderd als een technisch systeem, terwijl zij ook een levend ecosysteem is.

Stem van de IJssel stelt de vraag hoe besluitvorming eruit zou zien als de rivier niet alleen onderwerp, maar ook deelnemer is aan het gesprek. Rechten van de Natuur vormen hierbij een belangrijke inspiratiebron.

Het is fantastisch te zien hoe de IJssel mensen met elkaar verbindt. Kijk bijvoorbeeld naar de afzaktocht waarbij sloeproeiers aandacht hebben gevraagd voor een schone IJssel. Ik ben erg nieuwsgierig naar andere initiatieven en activiteiten rond de rivier. Met onzeijssel.nl bieden we ze graag een podium.

Martijn Dadema

Martijn Dadema

Toelichting

Dialoog, experiment en bewustwording

De focus van Stem van de IJssel ligt op dialoog, experiment en bewustwording. Er worden talloze initiatieven georganiseerd, zoals bijvoorbeeld de Schone IJssel of de Drinkbare IJssel.

De IJssel Rechten van de Natuur

Tijdlijn

In Nederland groeit de beweging voor Rechten van de Natuur: van lokale initiatieven en educatie tot politieke toezeggingen en beleid. Wij ondersteunen en versterken deze ontwikkeling.

1 januari 2021

Ontstaan initiatief Stem voor de IJssel

De IJssel Rechten van de Natuur
4 februari 2026

Maak IJssel ereburger van Deventer

Op het gemeentehuis van Deventer wordt gewerkt aan voorstellen om de IJssel, een plaatselijk natuurgebied of een monumentale boom rechten te geven. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. D66-wethouder Jaimi van Essen is vastberaden om aan de slag te gaan met rechten van de natuur in Deventer. Hij is ervan overtuigd dat met deze vernieuwende manier van aanpak de bescherming van groen voor de komende generaties beter is veiliggesteld. “Het heeft me echt gegrepen. Ik vind het gaaf dat we hiermee in Deventer gaan pionieren”, zei Jaimi van Essen op een bijeenkomst met inwoners van Deventer om mogelijkheden te verkennen hoe rechten aan de natuur vorm kan krijgen.

Laatste nieuws

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van Rechten van de Natuur in Nederland en daarbuiten. En ontdek hoe jij kunt meedoen.