Rechten van de natuur in Culemborg

Rechten van de Natuur in Culemborg

GroenLinks Culemborg startte dit initiatief om lokale ecosystemen, zoals de Lek en haar uiterwaarden, rechtspersoonlijkheid te geven. De in 2022 aangenomen motie beoogt de natuur via een onafhankelijke voogd een formele stem te geven. Hierdoor verschuift de natuur van object naar een subject met eigen rechten op herstel en bescherming.

Tim de Kroon

Tim de Kroon

Website

Culemborg erkent de natuur als rechtspersoon

Het initiatief is gestart door Tim de Kroon (GroenLinks) en mede ingediend door de PvdA en D66. De indieners zien dat de natuur momenteel slechts als 'object' wordt beschermd als het de mens uitkomt. Door de natuur rechten toe te kennen, wil Culemborg de intrinsieke waarde van haar landschap veiligstellen en een juridisch fundament leggen voor duurzame bescherming tegen toekomstige aantasting.

Wat

Erkenning van intrinsieke natuurrechten

Het initiatief beoogt de rechten van de natuur vast te leggen in de gemeentelijke regelgeving. Dit betekent dat de natuur in Culemborg het recht krijgt op bestaan, herstel en behoud van haar vitale cycli. Het streven is om bij grote ruimtelijke projecten de natuur niet langer als bijzaak te zien, maar als een partij met eigen belangen die juridisch verdedigbaar zijn.

"We moeten de natuur niet langer zien als eigendom, maar als een buurman met eigen rechten die we moeten respecteren."

Waar

De Lek en de uiterwaarden

Centraal staan de kwetsbare ecosystemen binnen de gemeentegrenzen, met de rivier de Lek, de uiterwaarden en de karakteristieke oeverwallen als belangrijkste gebieden. Deze vormen de ecologische ruggengraat van Culemborg.

Rechten van de natuur in Culemborg
Waarom

Een nieuwe balans tussen mens en milieu

Dit initiatief is cruciaal omdat de huidige milieuwetgeving tekortschiet in het stoppen van biodiversiteitsverlies. Door de natuur rechten te geven, verandert de machtsbalans. De natuur wordt een rechtssubject dat via een voogdijconstructie kan opkomen voor haar eigen voortbestaan. Het is een noodzakelijke stap om klimaatadaptatie en ecologisch herstel serieus te nemen in een groeiende stad.

Toelichting

De Voogd voor de Natuur

Culemborg onderzoekt de aanstelling van een 'voogd' of 'ambassadeur' die namens de lokale ecosystemen spreekt bij de gemeenteraad. Dit initiatief sluit aan bij de wereldwijde beweging 'Rights of Nature'.

"Door de natuur een stem te geven, herstellen we de verstoorde relatie tussen de mens en zijn leefomgeving."

Help je mee?

Gezocht: Juridische pioniers en ecologische experts

Waarvoor: Om te helpen bij de formulering van een lokale 'Verklaring van de Rechten van de Natuur' en het vormgeven van de voogdijrol.

Contact: Neem contact op via de griffie van de gemeente Culemborg of Tim de Kroon (t.dekroon@gemeenteraad.culemborg.nl).

Tijdlijn

In Nederland groeit de beweging voor Rechten van de Natuur: van lokale initiatieven en educatie tot politieke toezeggingen en beleid. Wij ondersteunen en versterken deze ontwikkeling.

1 januari 2026

Integratie van natuurrechten in de lokale Omgevingsvisie en dialoog met maatschappelijke partners.

Laatste nieuws

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van Rechten van de Natuur in Nederland en daarbuiten. En ontdek hoe jij kunt meedoen.