Rechtspersoonlijkheid van rivier De Dommel
Het initiatief onderzoekt sinds 2021 hoe rivier de Dommel een juridische rechtspersoon kan worden, zodat de rivier een eigen stem en belangenbehartiger krijgt binnen het waterschapsbestuur en bij besluitvorming over waterbeheer, ecologie en ruimtelijk gebruik.
Het initiatief onderzoekt sinds 2021 hoe rivier de Dommel een juridische rechtspersoon kan worden, zodat de rivier een eigen stem en belangenbehartiger krijgt binnen het waterschapsbestuur en bij besluitvorming over waterbeheer, ecologie en ruimtelijk gebruik.
Waterschap de Dommel
Rechtspersoonlijkheid voor rivier De Dommel
Het initiatief Rechtspersoonlijkheid van rivier de Dommel is een bestuursvoorstel van de fractie Water Natuurlijk binnen Waterschap De Dommel. Het voorstel vraagt om een juridisch en bestuurlijk onderzoek naar hoe de rivier als rechtssubject kan worden erkend, zodat zij als natuurlijke entiteit vertegenwoordigd kan worden in besluitvorming. Het initiatief sluit aan bij internationale ontwikkelingen rond Rechten van de Natuur en wordt in Nederland gevolgd via de Stichting Rechten van de Natuur.
De belangen van de Dommel
De initiatiefnemers verzoeken het Algemeen Bestuur van het waterschap om:
- onderzoek te laten uitvoeren naar een werkbare juridische vorm om de Dommel rechtspersoonlijkheid toe te kennen.
- te verkennen hoe een woordvoerder of belangenbehartiger namens de rivier kan optreden.
- te onderzoeken hoe deze rechtspositie organisatorisch en juridisch kan worden ingebed binnen het bestaande Nederlandse recht.
- samenwerking met Belgische waterbeheerders te verkennen, omdat de Dommel een grensoverschrijdende rivier is.
Het doel is niet om bevoegdheden van het waterschap over te dragen, maar om de belangen van de rivier expliciet en structureel mee te laten wegen bij afwegingen over inrichting, waterkwaliteit, waterkwantiteit en ecologie.
Rivier van 138 KM
De Dommel is een grensoverschrijdende rivier van circa 138 kilometer, waarvan ongeveer 105 kilometer binnen het beheergebied van Waterschap De Dommel ligt. De rivier stroomt door Midden-Brabant en de Belgische Kempen en vormt al eeuwenlang een structurerend element voor landschap, natuur en menselijke bewoning.
De Dommel:
- is een ecologisch watersysteem met stromend water, beken, oevers en overstromingsgebieden.
- ondersteunt waterleven, oevervegetatie, vogels en biodiversiteit in het stroomgebied.
- draagt bij aan waterveiligheid, waterkwaliteit en klimaatadaptatie.
- Vormt een essentieel onderdeel van het cultuurlandschap en de leefomgeving van bewoners.
- is nauw verbonden met de identiteit van het gebied en speelt een rol binnen het Van Gogh Nationaal Park.
De Dommel wordt vergeten in besluiten
In het huidige waterbeheer worden belangen van landbouw, stedelijk gebied en natuur afgewogen, maar de rivier zelf heeft geen eigen vertegenwoordiging. Er bestaat geen formele inspreker die uitsluitend het belang van de Dommel als levend watersysteem inbrengt.
Volgens de initiatiefnemers blijft daardoor het intrinsieke belang van een gezonde, vrij stromende rivier onderbelicht. De toename van ruimtelijke druk, vervuiling, klimaatverandering en complexe belangenafwegingen maakt deze lacune steeds zichtbaarder.
Onderzoeks- en verkenningsfase
Het initiatiefvoorstel is ingediend op 2 oktober 2024 door de fractie Water Natuurlijk.
Op 18 september 2024 is het voorstel besproken in de Commissie BCF, waar verdiepende vragen zijn gesteld over vorm, reikwijdte en impact.
Het voorstel vraagt nu om een juridisch en bestuurlijk onderzoeksproces, waarna het Algemeen Bestuur kan besluiten over vervolgstappen en mogelijke invoering van een rechtspositie voor de Dommel.
Er is nog geen rechtspersoonlijkheid toegekend; het initiatief bevindt zich expliciet in de onderzoeks- en verkenningsfase. In 2021 dienden eerder een groep van onafhankelijke experts een ongevraagd advies uit over rechten voor water.
“Een inspreker namens de rivier De Dommel bestaat echter vooralsnog niet. Een rechtspositie voor De Dommel kan daarbij behulpzaam zijn en de rivier letterlijk van een erkend woordvoerder en inspreker bij het waterschap voorzien.”
Tijdlijn
In Nederland groeit de beweging voor Rechten van de Natuur: van lokale initiatieven en educatie tot politieke toezeggingen en beleid. Wij ondersteunen en versterken deze ontwikkeling.
Initiatiefvoorstel in Commissie BCF van Waterschap De Dommel. - Indiening Gewijzigd initiatiefvoorstel Water Natuurlijk – Onderzoek rechtspositie De Dommel. - Start voorbereidende fase voor juridisch en bestuurlijk onderzoek (voorgenomen). - Voorlegging onderzoeksresultaten aan Algemeen Bestuur en besluitvorming over vervolgstappen.
Behandeling initiatiefvoorstel in Commissie BCF van Waterschap De Dommel.
Start voorbereidende fase voor juridisch en bestuurlijk onderzoek
Indiening Gewijzigd initiatiefvoorstel Water Natuurlijk
Indiening Gewijzigd initiatiefvoorstel Water Natuurlijk – Onderzoek rechtspositie De Dommel.
Laatste nieuws
Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van Rechten van de Natuur in Nederland en daarbuiten. En ontdek hoe jij kunt meedoen.
