Maak natuurbelangen onderdeel van je beheerplan

Wie

Grondbezitters zijn zeer divers: van particuliere landgoedeigenaren tot agrarische bedrijven, projectontwikkelaars, investeerders, gemeenten of kerken die grond bezitten. Soms wordt het beheer door de eigenaar zelf uitgevoerd, maar vaak zijn ook rentmeesters, adviseurs, ecologen, juristen en pachters betrokken. Deze groep samen bepaalt hoe het land wordt gebruikt en welke afspraken gelden.

Wat

Natuurrechten opnemen betekent dat je in je beheerafspraken vastlegt welke ecologische waarden leidend zijn. Je kunt ook vastleggen dat het gebied niet meer alleen van mensen is en dit statutair verankeren. Daarbij geef je aan dat het gebied recht heeft op herstel, gezonde bodem, schone waterstromen of behoud van biodiversiteit. Deze waarden vertaal je vervolgens naar beheermaatregelen of contractuele bepalingen, bijvoorbeeld dat maaien pas plaatsvindt na het uitbloeien van kruiden, dat oevers worden verruigd, dat er geen kunstmest wordt gebruikt of dat bomen alleen worden gekapt binnen regeneratieve kaders en met ecologische onderbouwing. Voor pachters, gebruikers of huurders kun je aanvullende voorwaarden opnemen die aansluiten op deze natuurrechten.

Waar

Deze afspraken kun je statutair verankeren en/of vastleggen in pachtcontracten, erfpachtvoorwaarden, beheerovereenkomsten, interne beheerplannen, bosbeheerplannen of in statuten als de grond in een stichting of BV wordt ondergebracht. Ook in communicatie naar bezoekers of gebruikers kun je uitleggen hoe natuurrechten richting geven aan beheer.

Waarom

Door natuurrechten expliciet te verankeren, voorkom je dat ecologische waarden afhankelijk zijn van wisselende inzichten of commerciële druk. Je creëert duidelijkheid voor alle betrokkenen en versterkt de langetermijnwaarde van je terrein. Daarnaast kunnen zulke afspraken helpen bij subsidies, vergunningen, duurzaamheidslabels of samenwerking met terreinbeheerders en overheden.

Wanneer

Dit is relevant wanneer beheerplannen worden vernieuwd, pachtcontracten worden verlengd of bij nieuwe ontwikkelingen op het terrein. Ook wanneer je te maken hebt met toenemende droogte, waterkwaliteitseisen of biodiversiteitsverlies, kan dit een moment zijn om het beheer expliciet te richten op natuurrechten.