Rechten voor water in de Jonge Watervisie
Nieuws

Rechten voor water in de Jonge Watervisie

Jasmijn Andringa

Jasmijn Andringa

29 april 2023
In maart 2023 presenteerde de Jonge Klimaatbeweging in Den Haag de Jonge Watervisie: een toekomstvisie op waterbeheer richting 2040. Later dat jaar werd deze visie ook internationaal gedeeld, onder meer tijdens de VN Waterconferentie in New York.
Centraal staat één duidelijke boodschap: water moet niet langer volgen, maar leidend zijn in de keuzes die we maken.

Rechten voor water in de Jonge Watervisie

Water vormt het fundament van Nederland. Het bepaalt ons landschap, onze landbouw, onze steden en onze natuur. Toch behandelen we water in beleid nog vaak als iets dat zich moet aanpassen aan menselijke plannen. De Jonge Klimaatbeweging kiest voor een andere benadering.

In de Jonge Watervisie introduceren zij het principe Rechten voor water. Daarmee wordt water niet alleen gezien als hulpbron, maar als een levend systeem met eigen waarde, grenzen en belangen.

Water als uitgangspunt

De Jonge Watervisie is geschreven door jongeren die vooruitkijken naar 2040. Hun uitgangspunt is eenvoudig maar fundamenteel: beleid moet beginnen bij wat watersystemen aankunnen. Niet bij wat wij willen, en daarna kijken hoe water zich maar moet schikken.

Rechten voor water bieden hiervoor een nieuw normatief kader. Het helpt om water niet langer uitsluitend te benaderen vanuit menselijk nut, maar vanuit het belang van het watersysteem zelf en van toekomstige generaties.

Eén samenhangend watersysteem

Het initiatief richt zich niet op één rivier of meer, maar op water als samenhangend geheel. Rivieren, beken, grondwater, meren en kustwateren zijn met elkaar verbonden en vormen samen de basis van onze leefomgeving. Water draagt biodiversiteit, is essentieel voor gezondheid en voedselproductie, speelt een sleutelrol in klimaatadaptatie en bepaalt in hoge mate de ruimtelijke kwaliteit van ons landschap. Tegelijk staan deze functies onder druk door vervuiling, klimaatverandering en overmatig gebruik. De Jonge Watervisie maakt duidelijk dat dit vraagt om een andere manier van omgaan met water.

Waarom rechten voor water

In het huidige beleid wordt water nog vaak aangepast aan economische en ruimtelijke wensen. Dat leidt tot verdroging, vervuiling, verlies aan biodiversiteit en grotere kwetsbaarheid voor klimaatverandering. Zolang water geen eigen positie heeft in besluitvorming, blijven deze problemen zich herhalen. Rechten voor water maken het mogelijk om de grenzen en draagkracht van watersystemen centraal te stellen in keuzes over ruimte, economie en samenleving.

Visie die vooruitwijst

Rechten voor water is opgenomen in de Jonge Watervisie als visie en aanbeveling. Het is nadrukkelijk geen juridisch traject en er is geen wet of bestuurlijk besluit waarin deze rechten zijn vastgelegd.

Het initiatief functioneert als richtinggevend kader. Het nodigt beleidsmakers, bestuurders en maatschappelijke organisaties uit om water als leidend principe te omarmen. Daarmee legt de Jonge Watervisie een basis voor toekomstig beleid waarin water, natuur en volgende generaties structureel worden meegenomen in alle ruimtelijke en maatschappelijke keuzes.